Wydawnictwo Publicus Sp. z o.o.
04-260 Warszawa, ul. Jedwabnicka 1
tel/fax: +48 22 610 10 99 w. 26
Bank Zachodni WBK SA XVII Oddział Warszawa 
08 1090 1753 0000 0001 1981 0954

Ostrzeżenie

JUser::_load: Nie można załadować danych użytkownika o ID: 47.

poniedziałek, 04 listopad 2013 21:17

BUDŻET A.D. 2014

Napisane przez 

Do 15 listopada wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast oraz zarządy jednostek samorządu terytorialnego zobowiązani są do przekazania Regionalnym Izbom Obrachunkowym oraz właściwym organom stanowiącym – czyli radom gmin, powiatów oraz sejmikom wojewódzkim – projekt uchwały budżetowej na rok 2014.

To zadanie wydaje się trudniejsze niż w latach poprzednich. Większa trudność w przygotowaniu projektu budżetu jednostki samorządu terytorialnego w tym roku wiąże się ze splotem kilku czynników wpływających na komfort przewidywania wielkości środków finansowych, które będą do dyspozycji samorządów w przyszłym roku.

Co dalej z koniunkturą w gospodarce?

Pierwszym ze wspomnianych czynników jest sytuacja gospodarcza naszego kraju.  Po stronie osób planujących wielkość dochodów samorządów istnieje konieczność właściwej jej oceny, co jest podstawą do przyjęcia wiarygodnych wskaźników, na podstawie których zaplanowany zostanie realny poziom dochodów budżetowych. Sytuacja gospodarcza wpływa bezpośrednio na wielkość dochodów własnych gmin, powiatów oraz samorządów województw. W szczególności ma wpływ na wielkość udziału samorządu w podatkach dochodowych od osób fizycznych oraz od osób prawnych. Wielkość strumienia podatkowego wpływającego do budżetu jest powiązana z kondycją ekonomiczną płatników tych podatków. A więc zarówno przedsiębiorców będących osobami prawnymi, jak i osób fizycznych, prowadzących działalność gospodarczą.

Podczas niedawnego Forum Ekonomicznego w Krynicy premier Donald Tusk ogłosił koniec kryzysu. Co więcej, podobnym optymizmem powiało w komentarzach niektórych ekspertów gospodarczych. Ale jest też pewna grupa ekonomistów, która  w dalszym ciągu zaleca ostrożność w formułowaniu optymistycznych prognoz w zakresie nadejścia koniunktury w gospodarce. Ta niejednoznaczność opinii jest jednym z elementów pogarszających komfort planistów przygotowujących założenia finansowe do przyszłorocznego budżetu. Ponadto warto pamiętać, że zarówno początek kryzysu gospodarczego, jak i jego koniec, mają wpływ na wielkość wpływów podatkowych należnych jednostkom samorządu terytorialnego z pewnym „poślizgiem” czasowym. Na efekty zmiany cyklu koniunkturalnego w gospodarce dla wysokości dochodów publicznych trzeba  poczekać wiele miesięcy.

Tak więc prognozowanie możliwości uzyskania dochodów własnych wymaga od organów samorządu terytorialnego właściwej oceny sytuacji gospodarczej kraju, ale również dokonania oceny, w jakim czasie zmiany koniunktury gospodarczej można będzie odczuć w wielkości środków dostępnych dla jednostek samorządu terytorialnego.

Warto zwrócić uwagę na to, że spośród dwóch podstawowych podatkowych źródeł dochodów jednostek samorządu terytorialnego, znacznie większy wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej można zaobserwować na wysokość podatku dochodowego od osób prawnych. A jest to podstawowe źródło dochodów samorządów wojewódzkich. Dla prawidłowego prognozowania wpływów z tego podatku znaczenie będzie miało precyzyjne określenie wskaźników PKB oraz inflacji. W przypadku gmin i powiatów, podstawowym źródłem dochodów własnych jest udział w podatku dochodowym od osób fizycznych. Możliwość wzrostu wpływów podatku dochodowego od osób fizycznych jest bezpośrednio uzależniona od rzeczywistych wskaźników globalnych w zakresie wzrostu bezrobocia oraz przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce.

Sytuacja makroekonomiczna jest oczywiście istotna również dla określenia wielkości przyjmowanych przez rząd RP do ustawy budżetowej na 2014 rok. Z punktu widzenia jednostek samorządu terytorialnego prawidłowa prognoza podstawowych wskaźników dla budżetu państwa jest istotna z uwagi na spore uzależnienie finansów samorządowych od transferów finansowych z budżetu państwa. Jak pokazuje doświadczenie, błędnie przyjęte założenia do projektu budżetu państwa wymuszają wprowadzanie przez rząd korekt w ciągu roku budżetowego. Te zaś korekty w sposób znaczący komplikują realizację zadań wykonywanych przez samorządy, podlegających dofinansowaniu przez budżet państwa w zakresie zarówno zadań zleconych jak i zadań własnych. Tak więc, oceniając swoje możliwości finansowe samorządowcy powinni poniekąd dokonać również oceny realności założeń ekonomicznych przyjętych przez rząd RP. Przypomnijmy, że zgodnie z tymi założeniami „wraz z poprawą koniunktury w Unii Europejskiej polski PKB w 2014 r. wzrośnie w ujęciu realnym o 2,5 proc., co oznacza jednak, że nasza gospodarka nadal będzie odczuwać skutki światowego spowolnienia gospodarczego. Wpłynie to na ograniczoną presję inflacyjną, stąd wzrost ogólnego poziomu cen w przyszłym roku ma wynieść 2,4 proc. Przyjęto ponadto, że bezrobocie na koniec 2014 r. utrzyma się na poziomie 13,8 proc., czyli takim, jaki jest szacowany na koniec br. Przyszłoroczne przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej ma natomiast wynieść 3746 zł, co oznacza wzrost nominalny o 3,5 proc. Deficyt budżetu państwa na 2014 r. przewidziano nie wyższy niż 55 mld zł”[1].

Nowe wskaźniki

Drugim czynnikiem, komplikującym prace przy przygotowaniu projektu uchwały budżetowej jednostki samorządu terytorialnego na rok 2014, jest wprowadzenie od nowego roku budżetowego nowego wskaźnika zadłużenia, opartego o tzw. nadwyżkę operacyjną. Odpowiednią relację oblicza się w oparciu o algorytm zapisany w art. 243 ustawy o finansach publicznych, opierający się na relacji spłaty kwot zadłużenia w danym roku do dochodów budżetowych, która nie może być mniejsza od średniej arytmetycznej obliczonej dla ostatnich trzech lat relacji jej dochodów bieżących, powiększonych o dochody ze sprzedaży majątku oraz pomniejszonych o wydatki bieżące, do dochodów ogółem budżetu. Sens ekonomiczny tego wskaźnika polega na indywidualnym określeniu możliwości zadłużania jednostki opartej na tzw. nadwyżce operacyjnej, czyli nadwyżce dochodów nad wydatkami bieżącymi[2].

Oczywiście obowiązywanie od 2014 r. nowego wskaźnika nie jest niczym zaskakującym. Nowy algorytm został wprowadzony ustawą z roku 2009. Jednakże sygnalizowane od dłuższego czasu przez stronę samorządową trudności, wynikające z nowej formuły określania możliwości zadłużania, dla wielu jednostek samorządu terytorialnego stały się podstawą do przygotowania przez rząd RP projektu nowelizacji ustawy o finansach publicznych zmierzającego do zmniejszenia rygorów narzuconych jednostkom samorządu terytorialnego. Przy czym, do czasu wprowadzenia zmian w życie, będziemy pozostawać w stanie niepewności co do faktycznych możliwości zadłużania się[3]. A to oznacza nie tylko trudności w zakresie trafnego określenia wielkości przyszłorocznych dochodów, ale również niepewność w szacowaniu wielkości możliwych do uzyskania przychodów, niezbędnych do pokrycia deficytu budżetowego w 2014 r.

Wejście w nowy okres programowania

Wspomniana niepewność co do możliwości realnego zadłużania pozostaje w ścisłym związku z kolejnym czynnikiem wpływającym na stopień trudności przygotowania projektu budżetu jednostki samorządu terytorialnego na 2014 r. Z nowym rokiem wchodzimy bowiem w nowy okres programowania budżetu Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą n+2, w latach 2014-2015, będziemy co prawda realizować projekty finansowane ze środków europejskich zaplanowanych na lata 2007-2013. Ale na dzień dzisiejszy nie posiadamy informacji na temat wielkości środków, po które samorządy będą mogły sięgnąć w celu realizacji planowanych w przyszłości zadań. Nie ma bowiem jeszcze zatwierdzonych odpowiednich programów operacyjnych. Nie mamy więc danych niezbędnych do planowania zadań bieżących i inwestycyjnych,  przy realizacji których możemy liczyć na dofinansowanie ze środków europejskich.

Jednostki samorządu terytorialnego – jako beneficjenci środków europejskich – nie mają także informacji na temat tego, w jakich proporcjach będzie możliwe to dofinansowanie. Jednocześnie brak jest informacji na temat ewentualnego finansowania „wkładu własnego” z budżetu państwa. I o czym wcześniej pisałem, czy możemy liczyć na to, że zobowiązania zaciągnięte w związku z koniecznością pokrywania tzw. wkładu własnego, zostaną wyłączone z formuły służącej do określenia możliwości zadłużania jednostki samorządu terytorialnego.

Przy przygotowaniu projektu budżetu na 2014 r. przyjąć należy założenie, że w roku 2014 samorządy nie będą realizować nowych zadań współfinansowanych ze środków europejskich. Będą jedynie realizowane i kończone projekty finansowane w ramach obecnego okresu programowania.

Otoczenie prawne

Obok wymienionych trudności, niepewność w zakresie planowania budżetu jednostek samorządu terytorialnego na 2014 r. jest zwiększana poprzez przygotowanie kolejnych projektów zmian przepisów prawnych, wpływających – wprost lub pośrednio – na sposób przygotowania i uchwalania budżetów przez jednostki samorządu terytorialnego. Jako przykład podać można tzw. projekt prezydencki ustawy o współdziałaniu w samorządzie terytorialnym na rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego oraz o zmianie niektórych ustaw. W swoim założeniu akt prawny słusznie zakłada zwiększenie udziału obywateli w życiu jednostki samorządu terytorialnego. Jednakże szczegółowe zapisy, zakładające udział dodatkowych gremiów, czy nawet poszczególnych obywateli, w kształtowaniu budżetu jednostki samorządu terytorialnego może w sposób znaczący wydłużyć i skomplikować prace nad projektem uchwały budżetowej. Na szczęście aktualny stan prac każe przewidywać, że akurat ten projekt nie będzie miał wpływu na sposób przygotowywania uchwał budżetowych jednostek samorządu terytorialnego na 2014 r.

Wymienione czynniki, utrudniające komfort pracy nad budżetem na rok 2014, powinny wpłynąć na ostrożność w podejmowaniu decyzji o realizacji kolejnych zadań i projektów. Niepewność co do wielkości przychodów oraz dochodów, jakie w przyszłym roku wpłyną z poszczególnych tytułów do jednostek samorządu terytorialnego, zmusza do zachowania rozsądku w określeniu wielkości wydatków, jakie będziemy planować do realizacji w roku 2014 i kolejnych latach. Zdaję sobie sprawę, że szczególnie w roku wyborczym trudno o zachowanie umiaru i wstrzemięźliwości w deklarowaniu zamiaru realizacji przedsięwzięć, które odpowiadają społecznym oczekiwaniom. Ale pamiętać należy, że z obietnic wyborczych będzie się trzeba kiedyś rozliczyć. Pamiętać też musimy, że organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego rozliczane są przede wszystkim w oparciu o absolutorium, które związane jest z oceną sprawozdania finansowego. Czyli na ocenie sytuacji finansowej jednostki samorządu terytorialnego.



[1]Zgodnie z komunikatem:rząd przyjął założenia do projektu budżetu na rok 2014, Informacje Prasowe Ministerstwa Finansów, Biuletyn Informacji Publicznej.

 

[2] J. A. Laskowski, „Czas na budżet”, Magazyn Samorządowy Gmina, październik 2012 r.

 

[3] J. A. Laskowski, „Premier luzuje rygory”, Magazyn Samorządowy Gmina, wrzesień 2013 r.

Lock full review www.8betting.co.uk 888 Bookmaker

PARTNERZY