Wydawnictwo Publicus Sp. z o.o.
04-260 Warszawa, ul. Jedwabnicka 1
tel/fax: +48 22 610 10 99 w. 26
Bank Zachodni WBK SA XVII Oddział Warszawa 
08 1090 1753 0000 0001 1981 0954

Ostrzeżenie

JUser::_load: Nie można załadować danych użytkownika o ID: 47.

wtorek, 24 wrzesień 2013 16:52

PREMIER LUZUJE RYGORY

Napisane przez 

Aktualna sytuacja finansów publicznych w naszym kraju wpływa na podejmowanie przez władze różnych działań „wspierająco-zapobiegawczych”. Potencjalne problemy z uchwalaniem budżetu państwa na 2014 r. stały się podstawą do podjęcia przez rząd działań asekuracyjnych w postaci zawieszenia 50-procentowego progu ostrożnościowego zapisanego w ustawie o finansach publicznych. Pod koniec lipca Sejm RP znowelizował w tym zakresie ustawę o finansach publicznych. Teraz okazuje się, przyszedł czas na wsparcie jednostek samorządu terytorialnego.

Począwszy od 2014 roku jednostki samorządu terytorialnego przy uchwalaniu budżetów będą musiały weryfikować możliwości zadłużania się w oparciu o nowy tzw. indywidualny wskaźnik zadłużenia, zdefiniowany w artykule 243 ustawy o finansach publicznych.

Wskaźnik ten w przypadku wielu jednostek samorządu terytorialnego będzie w sposób dramatyczny utrudniał podjęcie uchwały budżetowej na rok 2014 oraz kolejne lata. Dotyczy to szczególnie małych miast, gmin i powiatów, gdzie przeważają wydatki bieżące, związane z utrzymaniem jednostki. Zgodnie ze wspomnianym artykułem 243 ustawy o finansach publicznych, spłata rat kredytów i pożyczek oraz obsługa zadłużenia na dany rok budżetowy nie może przekroczyć średniej nadwyżki operacyjnej – liczonej jako różnica miedzy dochodami bieżącymi, a wydatkami bieżącymi – z trzech ostatnich lat, powiększonej o dochody ze sprzedaży majątku.

Taka formuła preferuje te jednostki samorządu terytorialnego, które uchwalają budżety proinwestycyjne. Wynika to wprost z konstrukcji nowego wskaźnika, który w swojej formule określającej dopuszczalny wskaźnik zadłużenia zakłada w liczniku dochody bieżące pomniejszone o wydatki bieżące – natomiast w mianowniku punktem odniesienia są dochody ogółem.

Premier łagodzi rygory

Od dłuższego czasu potencjalne problemy jednostek samorządu terytorialnego, związane z nowymi wskaźnikami zadłużenia, są sygnalizowane stronie rządowej.             W odpowiedzi na te działania premier Donald Tusk poinformował przedstawicieli Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu o podjęciu decyzji o złagodzeniu rygorów w zakresie wskaźników zadłużenia dla jednostek samorządu terytorialnego. Działania te obejmują planowane zwolnienie z rygorów oszczędnościowych przy zaciąganiu zobowiązań w związku z realizacją inwestycji finansowanych ze środków europejskich.

W tym miejscu należy zastanowić się, na jakich założeniach opiera się propozycja szefa rządu. Zgodnie bowiem z aktualnie obowiązującym zapisem zawartym w art. 243 ustawy o finansach publicznych, wielkość wskaźnika zadłużenia nie jest powiązana ze zobowiązaniami wynikającymi z:

1)    Wykupów papierów wartościowych, spłat kredytów i pożyczek zaciągniętych w związku z umową zawartą na realizację programu, projektu lub zadania finansowanego z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);

2)    Poręczeń i gwarancji udzielonych samorządowym osobom prawnym realizującym zadania jednostki samorządu terytorialnego w ramach programów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA).

Przepis ten oznacza w praktyce, że do limitów nie dolicza się zadłużenia związanego z finansowaniem zadań ze środków europejskich. A więc kredytów, pożyczek czy kosztów wykupu obligacji emitowanych w związku z koniecznością prefinansowania wydatków, na które beneficjent pozyskał środki europejskie. Z kolei instrumenty finansowe w zakresie tzw. wsparcia pomostowego, to rozwiązanie, które dotyczy projektów, dla których nie ma zastosowania reguła finansowania zadań w formie zaliczki. Natomiast będzie interesować beneficjentów, którym środki europejskie są refundowane po przedstawieniu wniosków rozliczeniowych. Po otrzymaniu refundacji spłacany jest kredyt. Dzisiejsze brzmienie art. 243 zwalnia z obowiązku uwzględniania przy wyliczaniu dopuszczalnego dla danej jednostki samorządu terytorialnego wskaźnika zadłużenia zobowiązań zaciąganych na realizację projektów finansowanych z części unijnej. W zależności od przyjętych reguł dla poziomu finansowania w poszczególnych programach operacyjnych dotyczy to różnego udziału środków w finansowaniu zadań. Może to być na przykład poziom 60%[1], ale bardzo często poziom dofinansowania środków unijnych ustalony jest na poziomie 85% wartości realizowanych zadań.

Zaciąganie zobowiązań bez negatywnych konsekwencji

Propozycja premiera jest związana z rozszerzeniem zwolnienia, również na powstanie zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek czy wykupu papierów wartościowych na sfinansowanie tzw. wkładu własnego. Czyli będzie miało znaczenie dla projektów realizowanych przy współfinansowaniu ze środków własnych beneficjenta. Może się oczywiście zdarzyć, że jednostka samorządu terytorialnego dysponuje własnymi środkami, niezbędnymi dla dofinansowania  zadania. Ale istnieje też spora grupa jednostek, których praktycznie nie stać na poniesienie ciężaru współfinansowania tych zadań. W takim przypadku zmuszone są  do poszukiwania środków zewnętrznych w postaci emisji obligacji lub zaciągnięcia kredytu lub pożyczki.

Nowe rozwiązania pozwolą jednostkom samorządu terytorialnego na zaciągniecie tych zobowiązań bez negatywnych konsekwencji dla możliwości dalszego zadłużania.  Propozycję te należy oceniać pozytywnie – jako działanie prorozwojowe. Dzięki bowiem takiemu rozwiązaniu jednostki samorządu terytorialnego będą mogły pokonać barierę formalnie ograniczająca możliwości inwestycyjne. Ale przyglądając się problemowi z perspektywy systemu finansów publicznych, pojawia się pewien niepokój.

Wskaźniki zadłużenia zawarte w przepisach ustawy o finansach publicznych mają na celu zabezpieczenie jednostek samorządu terytorialnego przed nadmiernym zadłużaniem się. Nie możemy postrzegać ich  wyłącznie jako ograniczeń formalnych, utrudniających prowadzenie działań rozwojowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Propozycja szefa rządu – zresztą przygotowywana od jakiegoś czasu przez pracowników Ministerstwa Finansów – niesie ze sobą zagrożenie niekontrolowanego wzrostu rzeczywistego zadłużenia. Z jednej strony takie rozwiązanie pozwoli na prowadzenie polityki rozwoju przez jednostki samorządu terytorialnego, których wskaźniki zadłużenia są na granicy dopuszczalnej przez prawo. Z drugiej strony samorządy dysponujące nadwyżka operacyjną, a więc środkami, które mogą być wykorzystane do dofinansowania zadań unijnych, skorzystają z nowej propozycji i finansowanie tychże zabezpieczą za pomocą nowych zobowiązań, wykorzystując  posiadaną nadwyżkę na finansowanie innych zadań. W każdym z tych przypadków mamy do czynienia z „zaproszeniem” do zwiększania realnego zadłużenia.

Aktualnie obowiązujące na gruncie artykułu 243 ustawy o finansach publicznych  wyłączenie z rygorów zadłużeniowych środków europejskich nie stanowi zagrożenia dla systemu finansów publicznych. Bowiem spłata kredytu pomostowego następuje w krótkim czasie, po otrzymaniu przez beneficjenta refundacji wydatków pokrytych z pożyczonych środków. Natomiast w przypadku rozszerzenia zwolnienia z rygorów oszczędnościowych w zakresie wkładu własnego beneficjenta, spłata zadłużenia będzie podlegała tym samym regułom, co zaciąganie innych zobowiązań w celu sfinansowania deficytu budżetowego. Ominięcie formalnego ograniczenia wysokości zadłużenia nie uwolni jednostki samorządu terytorialnego od rzeczywistych obciążeń zobowiązaniami finansowymi budżetów uchwalanych w latach kolejnych.

Zdajmy się na rozsądek JST

Dlatego też, oceniając pozytywnie rządową inicjatywę, musimy zdać się na rozsądek beneficjentów tych zmian, a wiec organów uchwałodawczych i wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego. Sądzę, że spory wysiłek – związany z koniecznością przygotowania rzetelnych kalkulacji konsekwencji nadmiernego zadłużenia i przekonywania do ostrożności w planowaniu przedsięwzięć w roku wyborczym – spocznie na skarbnikach i podległych im służbach finansowych.   Miejmy nadzieję, że dzięki rozsądkowi potencjalny wzrost inwestycji samorządowych nie spowoduje poważniejszych kłopotów finansowych jednostek samorządu terytorialnego w dalszej perspektywie.



[1] Zgodnie z projektem nowelizacji art. 243 ustawy o finansach publicznych ograniczeń w zakresie wliczania zobowiązań z tytułu finansowania projektów „unijnych” ze środków krajowych nie stosuje się w przypadku, gdy finansowanie ze środków europejskich wynosi co najmniej 60% 

Lock full review www.8betting.co.uk 888 Bookmaker

PARTNERZY