Wydawnictwo Publicus Sp. z o.o.
04-260 Warszawa, ul. Jedwabnicka 1
tel/fax: +48 22 610 10 99 w. 26
Bank Zachodni WBK SA XVII Oddział Warszawa 
08 1090 1753 0000 0001 1981 0954

Ostrzeżenie

JUser::_load: Nie można załadować danych użytkownika o ID: 47.

niedziela, 25 sierpień 2013 17:05

INICJATYWY SAMORZĄDOWE PRZY MODERNIZACJI DRÓG

Napisane przez 

Tekst ten dedykuję pamięci Grzegorza Stecha, dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich w Krakowie w latach 1999-2013, twórcy i inicjatora programu Inicjatywy Samorządowe

Podstawową regułą, która powinna być respektowana przy wykorzystywaniu pieniędzy publicznych, jest celowość wydatkowania środków publicznych. Celowość postrzegana oczywiście z punktu widzenia realizacji zadań publicznych. Dlatego, zajmując się zagadnieniem finansów publicznych, nie można zapominać o konieczności celowego wydatkowania środków publicznych. Oznacza to konieczność nie tylko formalno-proceduralnego spojrzenia na finanse publiczne, ale również dokonania analizy kierunków wydatkowania środków publicznych.

Jednym z podstawowych kierunków wydatkowania środków publicznych w Polsce jest finansowanie infrastruktury komunikacyjnej. W głównej mierze – w zakresie budowy, modernizacji i remontów dróg. Jaki jest stan dróg w naszym kraju, wszyscy wiemy. Stąd też, ten kierunek wykorzystania środków publicznych nie budzi kontrowersji. Nikt nie kwestionuje celowości wydatkowania środków publicznych na drogi. Zwłaszcza, że istnieje także duża łatwość w ocenie efektów działań w tym zakresie.

Przy czym, zadania w zakresie budowy czy modernizacji dróg nie są oczywiście wolne od problemów. Dlatego, pisząc o braku wątpliwości co do celowości wydatkowania środków na drogi, nie mogę twierdzić, że sposób wykorzystania środków publicznych również nie budzi kontrowersji. Problemy drogowców dotyczą na przykład stosowania prawa. W tym, oczywiście, prawa zamówień publicznych, ale także trudności z wywłaszczeniami, wymogami związanymi z ochroną środowiska itd. Ale problemy w zakresie rozwoju infrastruktury drogowej wiążą się z również z bardzo przykrą dla nas wszystkich cechą środków finansowych – ich ograniczonością. Z problemem tym częściowo radzimy sobie, wykorzystując środki unijne, wydatkowane w ramach programów operacyjnych. Ale ja chciałbym zwrócić uwagę również na istnienie innych rozwiązań zwiększających możliwości instytucji wykonujących zadania zarządców dróg w zakresie realizacji zadań finansowanych  ze środków krajowych. Do takich rozwiązań zaliczyć należy program Inicjatyw Samorządowych (IS) realizowany od 2000 r. przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Krakowie.

Dziury w małopolskich drogach

Podstawą do powstania programu Inicjatywy Samorządowe był stan dróg przejętych do zarządzania przez województwo małopolskie w wyniku reformy administracyjnej w 1999 r. Z jednej strony fatalny stan dróg, w tym szczególnie w zakresie bezpieczeństwa użytkowników. Z drugiej strony, ograniczone środki finansowe, jakie na remonty i modernizacje dróg mogło przeznaczyć w pierwszym okresie województwo. Ponadto ważnym aspektem – dającym podstawę do rozpoczęcia realizacji programu – było również założenie, że inwestycje drogowe realizowane w imieniu Małopolski przez ZDW w Krakowie, mimo istotnego znaczenia dla regionalnej sieci komunikacyjnej, w głównej mierze oddziałują jednak na zlokalizowane na trasie ich przebiegu gminy, których mieszkańcy oraz funkcjonujące na ich terenach podmioty gospodarcze będą bezpośrednimi odbiorcami osiągniętych celów przedsięwzięć inwestycyjnych.

Założenia te stały się podstawą do przygotowania i zaproponowania innym JST na terenie województwa współuczestniczenia w realizacji zadań inwestycyjnych w zakresie dróg wojewódzkich.

Dwie formy współpracy

Obowiązujące w naszym kraju przepisy prawne w sposób dość ogólny określają możliwości współpracy pomiędzy JST. Podstawą takiej współpracy są w zasadzie regulacje zawarte w ustawie o finansach publicznych. Przewiduje ona zasadniczo dwie jej formy. Po pierwsze, samorządy mogą wspólnie realizować zadania w formie porozumienia. Daje ono podstawę do przekazywania środków finansowych jako dotacji przyznanych na zadania realizowane na podstawie porozumień (umów) między JST. Takie finansowanie dotyczy realizacji zadań w zakresie działania podmiotu dotującego. Czyli w naszym przypadku, zadań wykonywanych w obszarze dróg wojewódzkich przez gminę lub powiat.

Druga forma współpracy opiera się na możliwości przekazania środków w formie dotacji celowej na pomoc finansową udzielaną między JST na dofinansowanie własnych zadań. Dotyczy to możliwości przekazania środków na finansowanie   zadań własnych dotowanego, zarówno bieżących, jak i inwestycyjnych – w tym zakupów inwestycyjnych. A więc taka sytuacja dotyczy przekazania środków przez gminę lub powiat dla województwa, wykonującego modernizację czy remont drogi wojewódzkiej.

Obie te formuły stały się podstawą do przygotowania szczegółowej Procedury Inicjatyw Samorządowych, stanowiąc wyjściowe zasady do zawierania porozumień z gminami i powiatami, na podstawie których następuje wspólna realizacja zadań. Merytorycznie obszarem tej współpracy są zadania z zakresu infrastruktury drogowej mające na celu poprawę bezpieczeństwa mieszkańców. Obejmują one budowę, przebudowę lub remont chodników, zatok autobusowych, sygnalizacji świetlnej, skrzyżowań oraz rond w ciągu dróg wojewódzkich. Oczywiście, w obszarze danej gminy czy powiatu.

Współdziałanie pomiędzy województwem a pozostałymi JST polega na wzajemnym świadczeniu sobie pomocy rzeczowej lub finansowej w celu zrealizowania konkretnego zadania będącego zadaniem własnym jednej jednostki. W oparciu o wcześniej omówione reguły obowiązujące w obszarze finansów publicznych przyjęto w procedurze dwie formy współpracy.

Pierwsza zakłada, że inwestorem zadania jest Zarząd Dróg Wojewódzkich. W takim przypadku zainteresowany powiat lub gmina udziela województwu pomocy finansowej. Druga formuła zakłada, że inwestorem zadania jest powiat lub gmina, na terenie której realizowane jest zadanie z zakresu infrastruktury drogowej. W takim przypadku województwo przekazuje środki w formie dotacji przyznanej na podstawie porozumień między JST. Zadanie bowiem dotyczy drogi, której zarządzanie jest przypisane województwu.

Jednolite kryteria doboru zadań

Procedura zakłada, że dobór zadań realizowanych w ramach Inicjatyw Samorządowych odbywa się na podstawie obiektywnych, jednolitych kryteriów. Opierają się one zarówno na wielkości partycypacji JST w kosztach przedsięwzięcia, jak i kryteriach pozafinansowych. Do kryteriów merytorycznych zaliczyć należy przede wszystkim stopień przygotowania zadania pod kątem formalnoprawnym oraz wskaźnik bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dodatkowo oceniane jest także położenie chodnika względem jezdni (przy jezdni lub poza rowem).

Jest oczywiste, że tego typu inicjatywa spotkać się może ze sprzeciwem. Dlaczego samorząd województwa, realizując własne zadania, sięga po środki finansowe innych jednostek – zamiast przeznaczyć więcej środków własnych na zadania drogowe? W końcu gminy i powiaty również podlegają ograniczeniom finansowym. Podkreślić jednak należy, że uczestnictwo w programie jest dobrowolne. A spore zainteresowanie udziałem w nim, w całym jego okresie, potwierdza, że również partnerzy województwa małopolskiego ze zrozumieniem przyjęli wspomniane na początku wprowadzenie w życie programu Inicjatyw Samorządowych. I dostrzegają korzyści z niego płynące dla ich własnych jednostek.

947 wykonanych zadań

Efekty zaś prezentują się następująco: ogółem w latach 2000-2012, w ramach programu Inicjatyw Samorządowych na terenie województwa małopolskiego zrealizowano 947 zadań na łączną kwotę 307 019 tys. złotych. W zakresie merytorycznym przekłada się to na prawie 440 kilometrów chodników, ponad 140 kilometrów kanalizacji opadowej, 215 zatok autobusowych czy 973 metry kwadratowe parkingów. Wybudowano 25 przejść dla pieszych, przebudowano 10 skrzyżowań oraz zbudowano dwa ronda.

Współfinansowanie zadań przez inne samorządy umożliwiło większe zaangażowanie środków własnych do finansowania modernizacji i remontów dróg w ramach zadań własnych, czego przykładem może być droga wojewódzka 749, łącząca Kraków z północną granicą województwa. Ale przede wszystkim wykorzystanie większych środków województwa na wkład własny do projektów finansowanych ze środków unijnych.

I tak, w ostatnich latach, Zarząd Dróg Wojewódzkich w Krakowie wramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego oraz Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego zrealizował 43 projekty infrastrukturalne na łączną kwotę 1,381 mld zł, przy poziomie zewnętrznego dofinansowania 1,22 mld zł. Zbudowano w ten sposób 51 km nowych dróg, przebudowano 422 km dróg istniejących. Wybudowano 16 nowych mostów, a przebudowano 22 istniejące. I wszystko to przy wszystkich tych ograniczeniach i trudnościach występujących w zakresie realizacji zadań drogowych, o których pisałem na początku.

Lock full review www.8betting.co.uk 888 Bookmaker

PARTNERZY